Zaćmienie Księżyca

Jeśli ktoś nie oglądał ostatniego zaćmienia Księżyca "na żywo", to poniżej zamieszczam filmik je przedstawiający. Został on zarejestrowany przez teleskop Bareket Observatory.

Zniszcz Ziemię - Impact: Earth!

Impact: Earth! jest serwisem, który symuluje zderzenie Ziemi z dowolnie wybranym ciałem niebieskim. To my, ustawiamy co i jak ma uderzyć w naszą planetę. Możemy zmieniać najważniejsze parametry symulowanego zdarzenia takie jak średnica i gęstość ciała, jego prędkość i kąt uderzenia oraz materiał, w który uderzy na naszej planecie (woda, ląd). Gdy ustawimy wszystkie te opcje program dokona odpowiednich obliczeń i pokaże dane obrazujące skutki zaplanowanej przez nas kolizji. Dowiemy się m.in. jaka energia zostanie wytworzona w momencie wybuchu, jak wielki powstanie krater, po jakim czasie dotrze do nas fala uderzeniowa itp.

Klub młodych odkrywców

Kluby Młodego Odkrywcy to projekt koordynowany obecnie przez Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. W tej chwili istnieje kilkadziesiat klubów w całej Polsce. Pod okiem opiekuna uczniowie samodzielnie wykonują eksperymenty, doświadczenia, przeprowadzają badania w terenie. Centrum Nauki Kopernik koordynuje prace Klubów, wspiera ich działania i dostarcza gotowe scenariusze zajeć.

Centrum Nauk Kopernik ogłosiło właśnie informacje o szkoleniu dla opiekunów KMO, w którym na pewno warto wziąć udział.

Dlaczego śnieg jest biały?

Wiele jest pytań, które chociaż na pozór wydają się banalnymi, to po dłuższym zastanowieniu znalezienie na nie odpowiedzi nie jest rzeczą prostą. Nurtującą wiele osób kwestią jest to, dlaczego śnieg jest biały? Odpowiedź na nie jest bardzo prosta.

Śnieg widzimy pod kolorem białym, chociaż kryształki lodu, z których składa się on są przezroczyste. Wszystko to jest spowodowane przez budowę owych kryształków. Światło, padające na nie, dokonuje wielokrotnego odbicia, poprzez co większa jego część wraca do naszego oka, i to dla każdej długości światła podobnie. Fakt ten sprawia, że widzimy śnieg jako biały.

Jak wygląda wszechświat w różnych zakresach widma?

Odpowiedź na pytanie postawione w tytule posta można znaleźć w tym serwisie. Narzędzie może się przydać na lekcjach fizyki w szkole.

Jego obsługa jest intuicyjna i zbliżona do obsługi np. map Google'a. Za pomocą suwaka po lewej stronie można zmienić "sposób patrzenia" na wszechświat. Miłej zabawy.

Czym jest piorun kulisty?

Piorun kulisty jest rzadkim, ciężkim do zbadania zjawiskiem meteorologicznym, które jest rodzajem wyładowania energetycznego. Wyglądem przypomina świecącą kulę o średnicy od kilku do kilkudziesięciu centymetrów, która porusza się w nieregularny sposób we wszystkich kierunkach, wydając przy tym odgłosy syczenia. Kula ta jest nagromadzeniem dużej ilości energii w małej ilości ośrodka. Piorun kulisty występuje głównie w trakcie burz, choć znane są również przypadki jego pojawiania się w słoneczną pogodę. 

Nie są znane szczegóły dotyczące powstawania tego zjawiska. Można je wytworzyć w laboratorium odparowując różne substancje za pomocą mikrofal lub przykładając wysokie napięcie (5000 V) do wody. Piorun kulisty można wytworzyć  w warunkach domowych wkładając palący się zimny ogień do kuchenki mikrofalowej. 

Piorun kulisty jest potwierdzonym zjawiskiem fizycznym i błędem jest klasyfikowanie go jako zjawiska paranormalnego. Naoczni świadkowie twierdzą, że łatwo przechodzi przez szkło, porusza się pod wiatr i uderzony może czasem wybuchnąć.

Podobno największy zauważony piorun miał średnicę 1,5 m, a najmniejszy 1 cm.

Poniżej znajduje się film, przedstawiający piorun kulisty wytworzony w kuchence mikrofalowej.

Czym są ognie świętego Elma?

Ognie Świętego Elma (znane też jako ognie św. Bartłomieja lub ognie Kastora i Polluksa) to słabe, przeważnie ciche wyładowania elektryczne w atmosferze ziemskiej. Mają one postać świecących wiązek pojawiających się na narożach i krawędziach przedmiotów, znajdujących się nad powierzchnią Ziemi (piorunochrony, skrzydła samolotów, maszty statków, a nawet na wyciągniętej ręce). Występują najczęściej, gdy pogoda wskazuje na rychłe przyjście burzy. Ogniom często towarzyszą odgłosy syczenia, świstu, czy nawet głośnego gwizdu.

Wyładowania te nie są widoczne za dnia, ale w nocy i podczas dużego zachmurzenia można je zobaczyć w postaci łuny, bądź świetlnych miotełek, które wytryskują z różnych miejsc.

Ognie nie są groźne, ale ich obecność świadczy o dużej różnicy potencjałów pomiędzy ziemią a chmurami. Dla obserwatora powinno być to ostrzeżeniem, że w każdej chwili w tym miejscu może uderzyć piorun.

Czym jest rok świetlny?

Rokiem świetlnym nazywamy odległość, jaką światło pokonuje w ciągu jednego roku ziemskiego. Obrazowo można to pokazać w następujący sposób: Gdyby przez cały rok kazać rakiecie latać, z prędkością światła, wokół ziemi, to odległość jaką pokona nazwiemyrokiem świetlnym. Jest więc to jednostka miary, a nie czasu, jak błędnie sądzą niektórzy.

Oprócz roku świetlnego można wyróżnić również mniejsze jednostki, jak minuty, czy sekundy świetlne.

Rok świetlny wynosi odpowiednio:

• 9,4605 * 10¹² km,
• 9,4605 * 10¹⁵ m,
• 63.281 AU,
• 0,3066 pc.

Około 8 minut zajmuje światłu pokonanie trasy Słońce-Ziemia.

Promień układu słonecznego wynosi ok. 5,5 godzin świetlnych (światło potrzebuje pięciu godzin by od Słońca dotrzeć do końca układu).

Najbliższa gwiazda, Proxima Centauri jest położona w odległości 4,22 lat świetlnych od Układu Słonecznego.

Odległość sondy kosmicznej Voyager 1 wynosi 14,5 godziny świetlnej od Ziemi.

Czym jest perpetum mobile?

Z nazwą perpetum mobile można się spotkać w wielu miejscach i różnych sytuacjach. Najprościej rzecz ujmując, jest to maszyna, która raz włączona będzie działała już w nieskończoność (perpetum mobile znaczy z łaciny - wiecznie ruchome). Pierwsze próby zbudowania takiej maszyny były podejmowane już w trzynastym wieku, lecz największe natężenie przypadło na wieki XIV i XVII.

Perpetum mobile dzieli się na dwa rodzaje. Pierwszy, to maszyna, która wytwarza więcej energii, niż zużywa podczas swojej pracy. Inaczej mówiąc będzie wykonywała pracę bez pobierania energii z zewnątrz. Perpetum mobile drugiego rodzaju, to maszyna, która będzie wytwarzać tyle energii, by samą siebie napędzać.

Według naszej dzisiejszej wiedzy skonstruowanie perpetum mobile jest niemożliwe. Mimo tego wiele osób stara się skonstruować taką maszynę. Jeśli komuś się to uda, to będzie go czekać światowa sława i ogromna fortuna. Jakieś pomysły?

Dlaczego lód pływa po wodzie?

Wiele osób zadaje sobie to pytanie, szczególnie zimą, gdy widzą płynące rzeką kry. Lód, który jest przecież zamrożoną wodą, będąc ciałem stałym utrzymuje się na wodzie. Na pierwszy rzut oka jest to sprzeczne z intuicją, lecz wyjaśnienie tego zjawiska jest bardzo proste.

Jak wiadomo woda zmieniając swój stan skupienia z płynnego w stały powiększa swoją objętość, przy jednakowym zachowaniu swojej masy. W ten sposób, gdy w dwóch miskach umieścimy tyle samo wody, po czym jedną z nich zamrozimy, to miska z lodem będzie ważyła tyle samo, co miska z wodą, chociaż lodu będzie więcej niż wody (objętościowo). Oczywistym wnioskiem jest to, że lód ma mniejszą gęstość niż woda, a co za tym idzie, będzie unosił się na wodzie (tak jak balon z helem, który leci w górę w powietrzu).

Czym różni się masa od ciężaru?

Na co dzień te dwa pojęcia używane są w języku polskim jako synonimy. Jednak pod względem fizycznym oznaczają one dwie diametralnie różne rzeczy. Warto wiedzieć więc, czym te dwa terminy różnią się. Odpowiedź na postawione w tytule posta pytanie znajduje się poniżej.

Masa - jest ilością materii, z której składa się dane ciało. Jest ona stała, a więc nie zmieni się gdy umieścimy ciało na innej planecie, bądź w stanie nieważkości.

Ciężar - zależny jest od siły, z jaką dany obiekt (np. Ziemia) przyciąga konkretne ciało. Jest on proporcjonalny do masy, to znaczy, że im większa będzie masa obiektu, tym większy będzie jego ciężar (gdy ilość jabłek odpowiadająca 1 kg na Ziemi zostanie postawiona na wadze na Księżycu, to jej wynik wskaże nam o wiele mniej, gdyż przyciąganie Księżyca jest znacznie mniejsze od ziemskiego).

Jak zapamiętać kolory tęczy?

Kolory tęczy mają następującą kolejność:

• Czerwony, 
• Pomarańczowy, 
• Żółty, 
• Zielony, 
• Niebieski, 
• Granatowy, 
• Fioletowy. 

Istnieje jednak krótka rymowanka, która pozwoli szybko je zapamiętać. Brzmi ona tak:

Czemu Patrzysz Żabko Zielona Na Głupiego Faraona

Dlaczego niebo jest niebieskie?

Mało kto zna odpowiedź na powyższe pytanie, chociaż można sobie je zadawać właściwie codziennie, patrząc w górę. Otóż w XIX wieku angielski fizyk John Strutt baron Rayleigh odkrył, że gdy światło słoneczne zderza się z cząsteczkami w atmosferze, to jegoniebieska część (fale o dużych częstościach) jest odbijana w kierunku Ziemi, dzięki czemu widzimy niebo w kolorze niebieskim.

Nawiasem mówiąc, z tego samego powodu zachody i wschody Słońca są koloru czerwonego. Gdy Słońce leży nisko nad horyzontem, jego promienie pokonują dłuższą drogę w atmosferze niż gdy jest w zenicie i tracą część światła niebieskiego, tym sposobem dociera do nas więcej światła o niskich częstościach, czyli światła w kolorze czerwonym.

Błękit nieba jest tym mocniejszy, im powietrze jest czystsze. Różnego rodzaju zanieczyszczenia pyłem czy piaskiem, kryształki lodu lub cząsteczki wody powodują zblednięcie nieba. Większe cząsteczki zawieszone w atmosferze rozpraszają bowiem równie dobrze wszelkie fale. Gdy w powietrzu jest dużo takich cząsteczek niebo staje się bladoniebieskie, bo docierają do nas także rozproszone przez te duże cząsteczki fale innych barw, co zmniejsza intensywność widzianego przez nas błękitnego nieba. W przestrzeni kosmicznej, gdzie nie ma atmosfery (a więc nie ma co rozpraszać światła słonecznego), niebo jest zawsze czarne.

Kto wynalazł żarówkę?

W podręcznikach szkolnych odpowiedzią na to pytanie jest: Thomas Edison. Miał zrobić to w 1886 roku (data opatentowania). Mało kto jednak wie, że żarówka została wynaleziona 19 lat wcześniej. Wynalazek ten opatentował Brytyjczyk - Joseph Wilson Swan. Skąd więc przypisywanie tego wynalazku Edisonowi? Prawdopodobnie wynika to z faktu, że Amerykanin znacznie udoskonalił żarówkę i spopularyzował ją, między innymi tworząc przedsiębiorstwo Edison Electric Light Company.

Nie jest to jednak jedyny przypadek błędnego przypisywania wynalazku do osoby. To bowiem Karl Benz, a nie Henry Ford skonstruował pierwszy samochód. Zasługą Forda było znaczne obniżenie kosztów produkcji automobili.

Analogiczną sytuację mamy również w kwestii wynalazcy radia. Powszechnie bowiem za jego twórcę uważa się Guglielmo Marconiego. Jednak prawdziwym jego wynalazcą jest Serb - Nikola Tesla. Włoch wykorzystał bowiem prace Serba podczas budowania odbiornika radiowego. Dopiero sąd najwyższy w 1943 roku pośmiertnie już przyznał patent na radio Tesli.